نحوه رسیدگی غیابی در دادسرا و دادگاه. احضاریه از دادسرا امده مشاوره با وکیل با شماره 9099070219 تماس از تلفن ثابت

از نحوه رسیدگی غیابی در دادسرا و دادگاه بیشتر بدانید

*از نحوه رسیدگی غیابی در دادسرا و دادگاه بیشتر بدانید*برای مشاوره حقوقی تلفنی با شماره 9099070219 از خط ثابت(تلفن منزل یا محل کار) تماس حاصل فرمایید و پاسخ سوال خود را به صورت فوری دریافت نمایید . موفق باشید

*معمولاً با حضور يا دستگيري متهم و تفهيم اتهام نسبت به اعمال غيرقانوني که

انجام داده، تعقيب کيفري و محاکمه انجام می شود.دادسرا حضور متهم براي

تفهيم اتهام و دفاع از خود ضروري است؛ اما عدم حضور او مانع از تعقيب و

انجام تحقيقات نيست. بازپرس يا داديار موظفند با رعايت اصـل بـي‌طـرفـي

دلايـل لـه يـا عليه او را جمع‌آوري کرده و نسبت به او تصميم نهايي بگيرند.

اگر اقدامات دادسرا براي حضور متهم به نتيجه نرسيد، قاضي مکلف است با توجه

به محتويات پرونده و دلايل موجود درخصوص اتهام او تصميم‌گيري کند. اين امر

ممکن است در 2 مرحله انجام پذيرد.*

**

*لف- مرحله دادسرا*

*‌تصميم دادسرا درباره اتهام به يکي از اشکال زير است:*

*1- قرار منع پيگرد:*

اين قرار هنگامي ‌انشا و صادر مي‌شود که يا دلايل کافي براي توجه اتهام به

متهم وجود ندارد يا اين‌که عملي که به متهم منتسب شده، اصولاً جرم نيست. به

عنوان مثال <احمد> به اتهام سرقت تحت تعقيب قرار مي‌گيرد؛ ولي با توجه به

تحقيقات انجام شده به‌دست مي‌آيد که نامبرده مرتکب اين جرم نشده و شخص

ديگري مرتکب سرقت شده است يا اين‌که دليلي براي توجه اتهام به او يا شخص

ديگر اصلاً وجود ندارد و سرقتي واقع نشده است. گاه شخص مرتکب عملي مي‌شود که

قانون‌گذار آن را جرم نمي‌داند؛ به عنوان نمونه <احمد> سفته‌اي صادر

مي‌کند؛ ولي قادر به پرداخت آن در تاريخ مقرر نيست، گرچه در اينجا <احمد>

بدهکار است؛ ولي عمل او مجرمانه نيست و مدعي و طلبکار بايد با تقديم

دادخواست حقوقي طلب خود را وصول کند.

*2- قـرار مـوقـوفـي تـعـقيب:*

اين قرار هـنـگـامي ‌از سوي قضات دادسرا صادر مي‌شود که بنا به دلايل

قانوني امر تعقيب بـايد متوقف شود؛ مثلاً <احمد> مرتکب سرقت شده و دلايل هم

کافي است؛ ولي در حين تحقيقات مقدماتي يا قبل از دستگيري فوت مي‌کند.

*3- قرار مجرميت: *

در اين حالت دلايل عليه متهم کافي است و دادسرا به عنوان نـمـايـنـده

جـامعه متهم را به محاکمه فرا مــي‌خــواهـد؛ يـعـنـي پـس از صـدور قـرار

مـجرميت از سوي بازپرس يا داديار و موافقت دادستان با آن، نامبرده

(‌دادستان) با تنظيم کيفرخواست از دادگاه مي‌خواهد که متهم را به مجازات

عمل ارتکابي برساند.

در هر 3 حالت گفته شده چه متهم حضور داشته باشد و از خود دفاع کند و چه

حضور نداشته باشد، دادسرا در مورد او تصميم نهايي مي‌گيرد؛ اما در دادگاه و

به اصطلاح در مرحله محاکمه وضع به شرح بند زير است.

*ب- مرحله دادگاه*

دادگاه به عنوان يک مرجع بي‌طرف درخـصــوص شـکــايــت شــاکـي و ادعـاي

دادستان و دفاع متهم بايد اتخاذ تصميم کند؛ يعني متهم را گناهکار يا

بي‌گناه تشخيص داده و سپس بر آن مبنا و بر پايه وجدان و با استعانت از حضرت

حق به استناد قانون متهم را تبرئه يا محکوم کند.

در اين مرحله حضور يا عدم حضور متهم مؤثر است. به بيان ديگر، در برخي جرايم

مانند زنا، شرب خمر، لواط و ... حضور شخص متهم براي دفاع از خود ضروري است

و در صورت عدم حضور، دادگاه نمي‌تواند او را محکوم کند. البته چـنـانـچـه

در ايـن‌گـونـه جرايم محتويات پرونده بر برائت متهم دلالت داشته باشد،

صـدور رأي غـيـابـي مبني بر تبرئه متهم بلامانع است. ‌ ‌

کلمات کلیدی:

رأي غيابي در امور كيفري

در دادسرا حضور متهم برای تفهیم اتهام و دفاع از خودش ضروری است اما عدم

حضور او مانع از تعقیب و انجام تحقیقات نیست و بازپرس یا دادیار موظفند با

رعایت اصل بی‌طرفی دلایل له یا علیه او را جمع‌آوری و نسبت به او تصمیم

نهایی بگیرند

تاريخ انتشار: پنجشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۸۹ ساعت ۰۹:۴۰

رأي غيابي در امور كيفري

*تيترآنلاين* - معمولاً با حضور یا دستگیری متهم و تفهیم اتهام نسبت به

اعمال غیر قانونی که انجام داده، تعقیب کیفری و محاکمه انجام می‌شود.

در دادسرا حضور متهم برای تفهیم اتهام و دفاع از خودش ضروری است اما عدم

حضور او مانع از تعقیب و انجام تحقیقات نیست و بازپرس یا دادیار موظفند با

رعایت اصل بی‌طرفی دلایل له یا علیه او را جمع‌آوری و نسبت به او تصمیم

نهایی بگیرند. اگر اقدامات دادسرا برای حضور متهم به نتیجه نرسید قاضی مکلف

است با توجه به محتویات پرونده و دلایل موجود در خصوص اتهام او تصمیم گیری

کند. این امر ممکن است در دو مرحله انجام پذیرد.

*الف- مرحله دادسرا:* تصمیم دادسرا درباره اتهام به یکی از اشکال زیر است:

*1- قرار منع پیگرد:* این قرار هنگامی انشا و صادر می شود که یا دلایل کافی

برای توجه اتهام به متهم وجود ندارد و یا اینکه عملی که به متهم منتسب شده

اصولاً جرم نیست. برای مثال احمد به اتهام سرقت تحت تعقیب قرار می گیرد ولی

با توجه به تحقیقات انجام شده به دست می‌آید که نامبرده مرتکب این جرم نشده

و شخص دیگری مرتکب سرقت شده است و یا اینکه دلیل برای توجه اتهام به او و

یا شخص دیگر اصلاً وجود ندارد و سرقتی واقع نشده است و گاه شخص مرتکب عملی

می شود که قانونگذار آن را جرم نمی‌داند. برای مثال احمد سفته ای صادر

می‌کند ولی قادر به پرداخت آن در تاریخ مقرر نیست گرچه در اینجا احمد

بدهکار است ولی عمل او مجرمانه نیست و مدعی و طلبکار باید با تقدیم

دادخواست حقوقی طلب خود را وصول کنند.

*2- قرار موقوفی تعقیب:* این قرار هنگامی از سوی قضات دادسرا صادر می شود

که بنا به دلایل قانونی امر تعقیب باید متوقف شود. برای مثال احمد مرتکب

سرقت شده و دلایل هم کافی است ولی در حین تحقیقات مقدماتی یا قبل از

دستگیری فوت می کند.

*3- قرار مجرمیت:* در این حالت دلایل علیه متهم کافی است و دادسرا به عنوان

نماینده جامعه متهم را به محاکمه فرا می خواهد یعنی پس از صدور قرار مجرمیت

توسط بازپرس یا دادیار و موافقت دادستان با آن، نامبرده ( دادستان) با

تنظیم کیفرخواست از دادگاه می خواهد که متهم را به مجازات عمل ارتکابی برساند.

در هر سه حالت گفته شده چه متهم حضور داشته باشد و از خودش دفاع کند و چه

حضور نداشته باشد دادسرا در مورد او تصمیم نهایی می گیرد اما در دادگاه و

به اصطلاح در مرحله محاکمه وضع به شرح بند ذیل است.

*ب- مرحله دادگاه:

*دادگاه به عنوان یک مرجع بی طرف در خصوص شکایت شاکی و ادعای دادستان و

دفاع متهم باید اتخاذ تصمیم کند یعنی متهم را گناهکار یا بی‌گناه تشخیص

داده و سپس بر آن مبنا و بر پایه وجدان و با استعانت از حضرت حق به استناد

قانون متهم را تبرئه یا محکوم کند.

در این مرحله حضور یا عدم حضور متهم مؤثر است. به بیان دیگر در برخی جرایم

مانند جرم زنا، شرب خمر، لواط و ... حضور شخص متهم برای دفاع از خودش ضروری

است و در صورت عدم حضور دادگاه نمی تواند او را محکوم کند. البته چنانچه در

این گونه جرایم محتویات پرونده بر برائت متهم دلالت داشته باشد صدور رأی

غیابی مبنی بر تبرئه متهم بلامانع مي‌باشد.

در امور كيفري صدور رأي غيابي داراي شرايط و ضرورياتي است كه به طور خلاصه

عبارتند از:

1- در غير جرايم حق‌اللهي (مانند كلاهبرداري، صدور چك بلامحل، تصرف عدواني

و...) هرگاه متهم يا وكيل او در هيچ يك از جلسات دادگاه حاضر نباشد و يا

براي دفاع، لايحه نفرستاده باشند دادگاه با توجه به محتويات پرونده كيفري

رأي غيابي صادر مي‌كند.

2- متهم حق دارد ظرف 10 روز از تاريخ ابلاغ واقعي از دادگاهي كه او را

غياباً محكوم كرده است درخواست رسيدگي دوباره كند و به اصطلاح دادگاه

صادركننده حكم به واخواهي او رسيدگي مي‌كند.

3- اگر پس از ابلاغ واقعي و در مهلت 10روزه متهم از دادگاه صادركننده حكم

واخواهي نكرد و چنانچه رأي دادگاه قابل تجديد نظر باشد حق دارد از رأي

دادگاه به دادگاه بالاتر تجديد نظرخواهي كند.

4- آراي غيابي دادگاه كيفري كه از آنها در مهلت مقرر واخواهي يا تجديد

نظرخواهي نشده باشد، قابل اجراست. 5- اگر رأي به متهم ابلاغ واقعي نشده

باشد و به اصطلاح ابلاغ قانوني شده باشد متهم حق دارد ظرف ده روز از تاريخ

اطلاع از دادگاه صادركننده رأي تقاضاي واخواهي كند. در اين حالت دادگاه

اجراي رأي را به صورت موقت متوقف مي‌كند و از متهم تأمين مناسب مي‌گيرد.در

اينجا جهت درك بهتر مطالب گفته شده لازم است به پرسش‌هاي زير پاسخ داده شود.

*ابلاغ واقعي و ابلاغ قانوني به چه معناست؟

*بدون آن كه بخواهيم وارد بحث تخصصي امر ابلاغ شويم و به بررسي عقايد مختلف

در اين خصوص بپردازيم با كمي تسامح مي توان گفت ابلاغ واقعي به ابلاغي گفته

مي‌شود كه به خود مخاطب صورت بگيرد از اين رو در غير اين موارد مانند ابلاغ

به همسر و بستگان مخاطب يا ابلاغ از طريق روزنامه ابلاغ قانوني است.

*چه آرايي در امور كيفري قابل تجديدنظرند؟

*گرچه در بروشور مربوط به آراي قابل تجديدنظر به اين موضوع به طور مفصل

مي‌پردازيم ولي به طور خلاصه در پاسخ به اين پرسش بايد گفت: جرايمي كه

مجازات قانوني آنها اعدام، حبس ابد، قصاص، جزاي نقدي بيش از پانصدهزار

ريال، شلاق و يا بيش از سه ماه حبس است، قابل تجديدنظر مي‌باشد.

*پس از آن كه محكوم عليه غيابي دستگير شد آيا حكم نسبت به او به اجرا در مي

آيد؟

*خير، زيرا او حق دارد از تاريخ آگاهي نسبت به مفاد حكم ظرف ده روز به آن

اعتراض كند كه البته در اين حالت دادگاه براي او قرار تأمين صادر مي‌كند كه

شايد اين قرار منجر به بازداشت او هم شود براي مثال احمد به طور غيابي به

مجازات حبس به علت صدور چك بلامحل غياباً محكوم مي‌شود و رأي نيز به او

ابلاغ واقعي نمي‌شود و پس از دو سال دستگير مي‌شود در اين حالت او از زمان

اطلاع از مفاد رأي ظرف 10 روز فرصت دارد تا به آن رأي اعتراض كند كه

اصطلاحاً به آن واخواهي گفته مي‌شود.

مرجع : مدیریت آموزش های مردمی - معاونت آموزش قوه قضائیه

به گزارش گروه حقوقی <http://www.mizanonline.ir/fa/services/2> و قضایی

خبرگزاری میزان <http://www.mizanonline.ir/> به نقل از روزنامه حمایت،

متهم یا مشتکی عنه همواره یکی از طرفین پرونده‌ای است که در دادسرا یا

محاکم قضایی تشکیل می‌شود اما در برخی شرایط متهم با وجود احضاریه قاضی، در

دادگاه حضور نمی‌یابد؛ در این میان قانون‌گذار برای بر زمین نماندن پرونده،

محاکمه غیابی را تدبیر کرده است.

محاکمه غیابی یکی از اشکال رسیدگی به پرونده‌های کیفری و قضایی است که

قانون‌گذار برای شرایطی که متهم یا خوانده در دادگاه حضور نمی‌یابد، تعریف

کرده است. حال اینکه شرایط محاکمه غیابی چیست و چگونه یک متهم مورد محاکمه

غیابی قرار می‌گیرد.

حسین طالع، حقوقدان با بیان تعریف کلی از محاکمه غیابی اظهار کرد: اغلب با

حضور يا دستگيري متهم و تفهيم اتهام نسبت به اعمال غيرقانوني که انجام

داده، تعقيب کيفري و محاکمه انجام می‌شود و حضور متهم براي تفهيم اتهام و

دفاع از خود ضروری است اما این به معنای آن نیست که عدم حضور او مانع از

تعقيب و انجام تحقيقات می‌شود.

وی با بیان اینکه رسیدگی به کلیه جرایم، به جز جرایمی که جنبه حق‌اللهی

دارند، به صورت غیابی امکان‌پذیر است، افزود: : منظور از این جرایم، حدود

الهی مانند شرب خمر، زنا، لواط و مساحقه است اما در سایر جرایم، چنانچه

متهم و یا وکیل او در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور نداشته و یا لایحه

دفاعیه نفرستاده باشد، دادگاه پس از رسیدگی، رای غیابی صادر می‌کند.

حقوق شاکی و مشتکی عنه در رسیدگی غیابی

طالع در پاسخ به این سوال که نحوه اعتراض به رای غیابی کیفری چگونه است؟

گفت: نحوه اعتراض به رای غیابی کیفری را ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری

مشخص کرده است.

وی ادامه داد: طبق ماده فوق مشتکی‌عنه ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ واقعی رای

در همان دادگاه صادرکننده دادنامه بدوی می‌تواند واخواهی کند؛ البته مهلت

واخواهی برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه است.

این حقوقدان در خصوص حقوق شاکی و مشتکی عنه در رسیدگی غیابی، خاطرنشان کرد:

اگر مشتکی عنه پس از اطلاع از صدور حکم نسبت آن درخواست واخواهی کند، با

توجه به مقرره مذکور در ماده 407 از قانون فوق‌الاشاره در این مرحله دادگاه

طرفین رو مجدداً با تعیین وقت دعوت می‌کند و پس از بررسی ادله و دفاعیات

واخواه تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند در نتیجه طرفین می‌توانند کلیه ادله

اثباتی و یا دفاعی خود را به دادگاه تعرفه کند.

این حقوقدان با اشاره به اشکال مختلف اجرای رای غیابی اظهار کرد: اجرای رای

غیابی در امور کیفری به این ٢ شکل است که یا متهم از حکم غیابی واخواهی

می‌کند و پس از اجرای تشریفات قانونی، دادگاه رای صادر کرده و رای مذکور

نیز ممکن است مورد تجدیدنظر و یا عندالزوم فرجام خواهى قرار گیرد یا اینکه

بدون تجدیدنظر و فرجام خواهی قطعیت پیدا می‌کند.

طالع ادامه داد: همچنین ممکن است متهم به موجب مقرره مذکور در تبصره 2 ماده

406 قانون آیین دادرسی کیفری اصولا از حکم غیابی واخواهی نکند و در نتیجه

پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و یا در صورت لزوم فرجام خواهی حکم غیابی قطعیت

می‌یابد و به قسمت اجرای احکام کیفری بدون نیاز به درخواست صدور اجراییه،

ارسال می‌شود.

این حقوقدان خاطرنشان کرد: به صراحت تبصره فوق‌الذکر چنانچه حکم غیابی

دادگاه، ابلاغ واقعی نشده باشد محکوم‌علیه می‌تواند ظرف 20 روز از تاریخ

اطلاع واخواهی کند که در این صورت اجرای متوقف می‌شود و متهم تحت‌الحفظ به

همراه پرونده به دادگاه صادر کننده حکم اعزام می‌شود.

به گفته این وکیل دادگستری، این دادگاه نیز یا اقدام به اخذ تامین از متهم

می‌کند یا نسبت به تامین قبلی تجدیدنظر می‌کند.

اگر متهم در دسترس نباشد...

این حقوقدان همچنین به شرایطی که حکم صادر شده و متهم در دسترس نباشد،

اشاره کرد و افزود: در صورتی که حکم از سوی دادگاه صادر شود و متهم در

دسترس نباشد، چنانچه حکم محکومیت، در مواردی مثل رد مال، مصادره اموال یا

جزای نقدی، جنبه مالی داشته باشد و به به اموال محکوم علیه نیز دسترسی

وجود داشته باشد، حکم از محل اموال شناسایی شده اجرا و حسب مورد به

زیان‌دیده از جرم یا صندوق دولت پرداخت می‌شود.

وی در پاسخ به این سوال که این مساله در خصوص محکومیت‌های جسمانی مانند

شلاق و حبس چگونه اجرا می‌شود، گفت: در محکومیت‌های جسمانی از قبیل حبس و

شلاق اعمال مجازات منوط به دسترسی به محکوم علیه است؛ و تا زمانی که محکوم‌

دستگیر نشده باشد امکان اجرا وجود ندارد. البته اگر برای فردی، حکم محکومیت

صادر شود، در لیست تعقیب برای دستگیری و اجرای حکم قرار گرفته و هرکجا یافت

شود، فورا دستگیر می‌شود.

طالع اضافه کرد: البته با ایجاد دسترسی برخی سازمان‌ها و نهادهای دولتی از

قبیل بانک‌ها و سازمان ثبت احوال و سازمان اسناد و املاک کشور و الزام آنها

به همکاری با مراجع قضایی برای اجرای احکام صادره، هرکجا که محکوم مراجعه

حضوری داشته و تعیین هویت شود، بلافاصله دستگیر و برای اجرای حکم معرفی

خواهد شد که به نظر می‌رسد از این راه می‌توان اقدام شایسته‌ای برای احقاق

حقوق بزه‌دیدگان و اجرای عدالت برداشت.

پیامد بی توجهی به ابلاغ احضاریه

پسندیدم

*بخش حقوقی-*شاید برای شما هم اتفاق بیفتد . مامور ابلاغ درب خانه شما می

آید و برگه ای با عنوان احضاریه یا اخطاریه را به شما تقدیم می کند و شما

یکه می خورید که احضاریه – اخطاریه آن هم از طرف دادگاه آخه برای چی؟

یکی از اصطلاحات حقوقی که شاید اسم آن را بسیار شنیده باشید احضاریه و

اخطاریه است امروز شما را با احضاریه آشنا می کنم.

احضار‌ از ‌لحاظ ‌لغوی ‌به ‌معنای ‌حاضر‌ساختن، حاضرکردن ‌و فراخواندن

می‌‌باشد.

اصطلاحاً احضار به ‌فراخواندن ‌کسی (اعم از مدعی‌علیه یا هر کس ‌از قبیل‌

گواهان ‌و غیره) برای ‌حضور در نزد قاضی جهت پاسخگویی استنطاقی (بازجویی)

یا قضایی، گفته می‌‌شود.

چنانکه ملاحظه می‌‌شود‌ احضار در اصطلاح حقوقی از معنای لغوی آن فاصله

گرفته است‌. چنانکه بنابر‌ معنای لغوی ‌احضار به معنای حاضر‌ساختن فرد است،

حال آنکه در اصطلاح حقوقی مُراد از احضار، طلب ‌حضور می‌‌باشد و عمل

حاضرساختن در مرحله‌ای دیگر است.

در ‌فقه اسلامی از دیرباز این اصطلاح به دو معنای طلب حضور (درخواست حضور)

و نیز حاضرکردن به کار رفته ‌است که درخواست حضور ‌بیشتر از طریق مراجع

قانونی انجام می‌‌شود.

احضاریه- قانون

احضار در معنایی عام، برای حاضرکردن امری اعم از اشخاص‌ و اموال به کار

می‌‌رود و در امور مدنی ‌و ‌جزایی بیشتر به فراخواندن‌ اشخاصی مانند

مدعی‌علیه (خوانده) یا نماینده او، و شاهد از سوی دادگاه یا مرجع

صلاحیت‌دار دیگر اطلاق می‌‌شود. اگر احضار مدعی‌علیه ‌ممکن باشد، احضار او

بوسیله دادگاه الزامی است، و هزینه آن، بر عهده کسی است‌ که ‌خواهان

احضار است.

دستور به حاضر شدن ‌و فراخواندن شخص یا اشخاص به عنوان مظنون یا متهم ‌و یا

شاهد و مطلع به وسیله بازپرس، برای ادای توضیحات یا بازجویی‌ و هر امر لازم

دیگر در نزد ایشان و در زمان معین‌، احضار اشخاص گویند و به وسیله ابلاغ

ورقه احضارنامه صورت می‌گیرد. در برخی موارد احضار متهم، نتیجه عدم توجه به

احضار دادگاه و عدم حضور، صدور ‌دستور جلب‌ است.

اگر مدعی‌علیه بدون دلیل حاضر نمی‌شود، قاضی می‌تواند او را جلب‌ و نیز

تعزیر کند و اگر به دلایلی همچون بیماری و حبس‌ و... حضور خوانده

(مدعی‌علیه) ممکن‌ نباشد، اگر در آن محل، حاکم یا قاضی باشد به ‌او نیابت

داده می‌‌شود و اگرنباشد، قاضی فرد صالحی را به جانشینی خود می‌‌فرستد تا

در همان محل، داوری کند.

فرق احضار و اخطار آن است که اخطار بیشتر در امور مدنی صادر و ابلاغ

می‌‌شود و اخطار در موضوع به معنای یادآوری امری به فرد ‌یا ‌افرادی در

‌پرونده‌های حقوقی است؛برعکس‌ احضار جنبه امری، اطلاعی ‌و اعلامی دارد و

ضمانت اجرایش صدور«دستور جلب»می‌باشد.

*احضار شاهد *

طبق ماده242 ق‌.آ.د.م؛دادگاه می‌‌تواند‌ به درخواست یکی از اصحاب دعوا،

همچنین در صورتی که مقتضی بداند گواهان را احضار نماید. در ابلاغ احضاریه،

مقرراتی که برای ابلاغ اوراق قضایی تعیین شده، رعایت می‌‌گردد و باید حداقل

یک هفته قبل‌ از‌ تشکیل به گواه یا‌ گواهان ابلاغ شود. ماده243 همین قانون

می‌‌گوید: گواهی که برابر‌ قانون احضار شده، چنانچه در موعد مقرر حضور

نیابد، دوباره احضار خواهد شد.

اگر رسیدگی بر اساس شکایت شاکی باشد و شاهدی را معرفی نماید که دادگاه علم

به شاهد گرفتن در هنگام وقوع جرم داشته باشد ‌و یا احقاق حق متوقف بر‌

شهادت شاهدی باشد که دادگاه علم به شاهد ‌بودن وی دارد ‌و یا تحقیق به جهت

ارتباط جرم با امنیت و نظم عمومی باشد، دادگاه دستور به حضور (احضار) شاهد

می‌‌دهد. هر یک از شهود تحقیق و مطلعین باید در موعد مقرر حاضر شوند، در

صورت عدم حضور برای بار دوم احضار می‌‌گردند، چنانچه بدون عذر موجه حضور

‌نیابند، به دستور دادگاه جلب می‌‌شوند.(ماده159 ق.آ.د.ک).

فرق احضار و اخطار آن است که اخطار بیشتر در امور مدنی صادر و ابلاغ

می‌‌شود و اخطار در موضوع به معنای یادآوری امری به فرد ‌یا ‌افرادی در

‌پرونده‌های حقوقی است؛برعکس‌ احضار جنب? امری، اطلاعی ‌و اعلامی دارد و

ضمانت اجرایش صدور«دستور جلب»می‌باشد.

*احضار متهم*

هنگامی که قاضی دلایل کافی را طبق ماده124 ق.آ.د.ک در اختیار داشته باشد،

می‌‌تواند ‌متهم را احضار کند.(مستنبط از ماده 112 ق.آ.د.ک) اشخاصی که حضور

پیدا نکرده و گواهی عدم امکان حضور هم نفرستاده باشند به دستور قاضی جلب

می‌‌شوند(ماده127 ق.آ.د.ک). قاضی می‌‌تواند در موارد زیر بدون اینکه

احضاریه فرستاده باشد، دستور جلب متهم را صادر‌ نماید:

الف)در جرایمی که مجازات قانونی آنها، قصاص، اعدام ‌و قطع عضو باشد.

ب)متهمینی که محل اقامت یا شغل و کسب آنها معین نبوده و‌ اقدامات قاضی برای

دستیابی به متهم به نتیجه نرسیده باشد.(ماده118 ق.آ.د.ک)

*احضار برای سازش *

طبق مواد 186 و 187 ق.آ.د.م؛ هر کس می‌‌تواند در مورد هر ادعایی از دادگاه

نخستین به طور کتبی در خواست نماید که طرف او را برای سازش دعوت کند. ترتیب

دعوت برای سازش همان است که برای احضار خوانده مقرر است ولی در دعوت‌نامه

باید ‌قید گردد که طرف برای سازش به دادگاه دعوت می‌‌شود.

هر گاه بعد از ابلاغ دعوت‌نامه طرف حاضر نشد دادگاه مراتب را در صورت‌مجلس

قید کرده و به درخواست کننده سازش برای اقدام قانونی اعلام

می‌‌نماید.(مستنبط از ماده19ق.آ.د.م).

*احضار کارشناس *

طبق ق.آ.د.م؛ دادگاه می‌‌تواند رأساً به درخواست هر یک از اصحاب دعوا قرار

ارجاع به کارشناس را صادر نماید در قرار دادگاه، موضوعی که نظر کارشناس

نسبت به آن لازم است و نیز مدتی که کارشناس باید اظهار عقیده کند،

تعیین‌می‌گردد.

در صورت لزوم تکمیل تحقیقات با اخذ توضیح از کارشناس، دادگاه موارد تکمیل و

توضیح را در صورت‌مجلس منعکس و به کارشناس اعلام و کارشناس را برای ادای

توضیح دعوت می‌‌نماید. در صورت عدم حضور، کارشناس جلب خواهد شد.(ماده263

ق.آ.د.م)

احضاریه- قانون

*احضار برای اتیان سوگند*

در مواردی که صدور حکم دادگاه منوط به سوگند شرعی می‌‌باشد، دادگاه به

درخواست متقاضی، قرار اتیان سوگند صادر کرده و در آن، موضوع سوگند و شخصی

را که باید سوگند یاد کند تعیین می‌‌نماید.در صورتی که طرفین حاضر نباشند،

دادگاه محل ادای سوگند تعیین وقت نموده و طرفین را احضار می‌‌نماید، در

احضار‌نامه علت حضور قید می‌گردد.(ماده 282 ق.آ.د.م).بعد از صدور قرار

اتیان سوگند، در صورتی که شخصی که باید سوگند یاد کند حاضر باشد، دادگاه

‌در همان جلسه سوگند می‌‌دهد و در صورت عدم حضور تعیین وقت نموده، طرفین را

دعوت می‌‌کند. اگر کسی که باید ‌سوگند یاد کند بدون عذر موجه حاضر نشود و

یا بعد از حضور از سوگند امتناع نماید نکول محسوب و دادگاه اتیان سوگند را

به طرف دعوا رد می‌‌کند و با اتیان سوگند، حکم صادر خواهد شد وگرنه دعوا

ساقط‌ می‌‌گردد. در برگ احضاریه جهت حضور و نتیجه عدم حضور باید قید

گردد.(ماده286 ق.آ.د.م)

اتیان سوگند باید در جلسه دادگاه رسیدگی کننده به دعوا انجام شود. در صورتی

که اداکننده سوگند به واسطه عذر موجه نتواند در دادگاه حضور یابد، دادگاه

حسب‌ اقتضای مورد، وقت دیگری برای سوگند معین می‌‌نماید یا دادرس دادگاه

نزد او حاضر می‌‌شود یا به قاضی دیگر نیابت می‌‌دهد تا او را سوگند داده و

صورت‌مجلس را برای دادگاه ارسال کند و بر اساس آن رأی صادر

می‌‌نماید.(ماده288 ق.آ.د.م).

بنابراین احضاریه در پنج مورد اتفاق می افتد برای اینکه از نگرانی هایتان

کم کنید اول به علت حضور که در برگه احضاریه درج شده است نگاه کنید تا

متوجه شوید برای کدام یک از پنج مورد بالا احضار شده اید.

*نوشته فاضل ارجمند آقای رضا اروجی حافظ*

تنظیم شده توسط : نداسادات پاک نهاد

1

<javascript:void(0)>

ارسال به وبلاگ تبیان

ارسال براي دوستان

<https://article.tebyan.net/261752/%22https://article.tebyan.net/%22%20+%20261752>

چاپ

تاريخ : يکشنبه 1392/08/12 تعداد بازديد : 24639

------------------------------------------------------------------------

*احضار در واقع به حضور طلبیدن افراد برای ادای توضیحات لازم در مورد بزه

مورد بحث از جانب مقام قضایی است. بنابراین هرچند هنگام بحث در خصوص احضار

اغلب ذهن معطوف به احضار متهم می‌شود، در صورت صلاحدید مقام قضایی می‌تواند

شاکی، شاهد و حتی افرادی نظیر کارشناس را نیز برای تکمیل تحقیقات به حضور

بطلبد.*

------------------------------------------------------------------------

اگر گذرتان به کلانتری‌ها افتاده باشد حتما تعداد زیاد مراجعه‌کنندگانی را

که برای احضار و جلب متهمان به این مراجع مراجعه می‌کنند، دیده‌اید.

کلانتری با رساندن این احضاریه‌ها به مخاطب و گزارش آن به دادسرا یا دادگاه

نقش مهمی در دادرسی‌ها دارند. اما بسیاری از شهروندان با جریان ابلاغ

احضاریه و نتیجه بی‌توجهی به آن آشنا نیستند.

احضاریه

احضار در معنایی عام، برای حاضرکردن امری اعم از اشخاص‌ و اموال به کار

می‌‌رود و در امور مدنی ‌و ‌جزایی بیشتر به فراخواندن‌ اشخاصی مانند

مدعی‌علیه (خوانده) یا نماینده او، و شاهد از سوی دادگاه یا مرجع

صلاحیت‌دار دیگر اطلاق می‌‌شود. اگر احضار مدعی‌علیه ‌ممکن باشد، احضار او

بوسیله دادگاه الزامی است، و هزینه آن، بر عهده کسی است‌ که ‌خواهان احضار است.

   فرق احضار و اخطار

فرق احضار و اخطار آن است که اخطار بیشتر در امور مدنی صادر و ابلاغ

می‌‌شود و اخطار در موضوع به معنای یادآوری امری به فرد ‌یا ‌افرادی در

‌پرونده‌های حقوقی است؛برعکس‌ احضار جنبه امری، اطلاعی ‌و اعلامی دارد و

ضمانت اجرایش صدور«دستور جلب»می‌باشد.

   *موارد احضار*

*احضار شاهد*

شاهد کسی است که خبر از وقوع امری در گذشته یا حال می‌دهد درصورتی که خبر

او از روی علم و حسّ باشد،]؛ اگر شخصی برای ادای شهادت از سوی قاضی یا مراجع

دیگر احضار شود، حضور و ادای شهادت بر او واجب است؛ البتّه درصورت تعدّد

افراد، این وجوب کفایی، و درصورت تعیّن، وجوب عینی خواهد بود. امّا حق این

است که اگر استیفای حقوق افراد بر ادای شهادت متوقّف باشد، حضور و ادای

شهادت واجب خواهد بود; چه از فرد درخواست شهادت بشود یا نشود، مگر این‌که

در ادای شهادت برای شهود یا دیگران، ضرری وجود داشته باشد که در این صورت

واجب نخواهدبود.

*احضار مطلع*

در اصطلاح حقوق مطلع به کسی اطلاق می‌شود که علم او به واقعه کیفری ناشی از

حسِّ خود او نبوده بلکه بواسطه دیگران علم به آن واقعه پیدا کرده باشد; خواه

علم او قطعی یا ظنّی باشد.

*احضار متهم*

به شخصی که انجام دهنده جرم تلقی شده ولی هنوز انتصاب جرم به او محرز نشده،

متهم گفته می‌شود. پس از آنکه دلایل و مدارک جرم جمع آوری شد نوبت به تعقیب

متهم می‌رسد که با احضار او شروع می‌شود.

اگر یکی از شهود و مطلعین تحقیق تابع نیروهای مسلح باشند، در احضار آنها

علاوه بر شرایط عمومی احضار، تشریفات دیگری هم باید رعایت شود. ماده 150 آ.

د. ک در رابطه با این مورد مقرر می‌‌دارد: "در صورتی که یکی از شهود تحقیق

یا مطلعین از تابعین نیروهای مسلح باشد، باید حداقل 24 ساعت پیش از تحقیق

یا جلسه محاکمه از طریق فرمانده یا رئیس او دعوت شود. فرمانده و یا رئیس

مربوط مکلف است پس از وصول دستور دادگاه، شخص احضار شده را در موقع مقرر

اعزام نماید"

*شرایط جلب متهم*

صدور دستور جلب متهم شرایطی دارد که در صورت وجود تمامی آنها این امر صورت

خواهد گرفت:

1. متهم احضار شده باشد

2. احضارنامه به متهم ابلاغ شده باشد

3. ابلاغ احضارنامه صحیحاً صورت گرفته باشد

4. متهم حاضر نشده باشد

5. متهم برای عدم حضور، عذر موجهی اعلام ننموده باشد

تشریفات عمومی احضار

در موارد زیر احضار شهود از لحاظ قانونی معتبر می‌باشد:

1. به دستور کتبی مقام قضایی باشد.

2. احضار باید با ارسال احضاریه صورت گیرد. شرط استماع حضور و شرط حضور

نیز ارسال احضاریه‌است مگر موادری که در قانون استثناء شده‌است.

3. احضار توسط ضابطین یا ماموران ابلاغ صورت گیرد

دادگاه خانواده

*تشریفات خاص*

در بعضی موارد تشریفات خاصی در مورد احضار شاهد باید رعایت شود و نیز مقام

قضایی باید در برخی شرایط خاص از احضار شهود خودداری کند، این موارد عبارت

است از:

   احضار افراد نیروی مسلح

اگر یکی از شهود و مطلعین تحقیق تابع نیروهای مسلح باشند، در احضار آنها

علاوه بر شرایط عمومی احضار، تشریفات دیگری هم باید رعایت شود. ماده 150 آ.

د. ک در رابطه با این مورد مقرر می‌‌دارد: "در صورتی که یکی از شهود تحقیق

یا مطلعین از تابعین نیروهای مسلح باشد، باید حداقل 24 ساعت پیش از تحقیق

یا جلسه محاکمه از طریق فرمانده یا رئیس او دعوت شود. فرمانده و یا رئیس

مربوط مکلف است پس از وصول دستور دادگاه، شخص احضار شده را در موقع مقرر

اعزام نماید"

   تعدد شهود یا بیماری انها

در مواردی که شهود تحقیق احضار شده‌اند ولی بواسطه بیماری ناتوان از حضور

در نزد قاضی باشند و نیز آنگاه که شهود یا مطلعان زیاد باشند، مقام قضایی

باید به منظور اجتناب از وقفه در امر خدمت رسانی خود و تسریع در امر

رسیدگی، به محل آنها رفته و اظهارات آنها را استماع کند؛ نه اینکه بدلیل

عدم امکان احضار آنها در مرجع قصایی اظهارات آنها را نادیده بگیرد

   نتیجه نادیده گرفتن احضاریه دادگاه

ضمانت اجرای نادیده گرفتن برگه احضاریه چیست؟ اصولا در برگ احضاریه، عواقب

بی‌توجهی به دستور مقام قضایی، قید می‌شود. این عواقب با توجه به جایگاه

شخص احضار شده متفاوت است. اگر احضار شده متهم باشد به طور معمول نتیجه

حضور نیافتن، جلب وی خواهد بود. (ماده 117 قانون آیین دادرسی کیفری) نکته

شایان توجه رویه‌ای است که برخی مقام‌های قضایی در چنین مواقعی اتخاذ

می‌کنند؛ آنان برای حصول اطمینان از اینکه دستورشان به طور قطع به اطلاع

متهم رسیده و وی این دستور را تعمدا نادیده گرفته است، اقدام به ارسال مجدد

احضاریه می‌کنند و در اغلب جرایم پس از دو بار ارسال احضاریه و حضور نیافتن

مخاطب احضار، دستور جلب او را صادر می‌کنند. اگر احضارشده شاهد باشد طبق

ماده 159 قانون مذکور مجددا احضار می‌شود و در صورت حضور نیافتن بدون عذر

موجه، طبق دستور مقام قضایی، جلب می‌شود.

جلب متهم باید در روز به عمل آید و در صورت مخفی شدن او در منزل مسکونی خود

یا دیگری، برای ورود به منزل مجوز ورود از مقام قضایی اخذ شود. اگر بیم

فرار یا تبانی او با دیگران یا امحای آثار جرم باشد مأموران می‌توانند

حداکثر تا 24 ساعت از زمان جلب، متهم را تحت نظر خود در بازداشت نگه دارند.

نگهداری بیشتر، توقیف غیرقانونی و قابل مجازات است

هر چند از امکان جلب شاهد این تصور در ذهن به وجود می‌آید که وی برای ادای

شهادت ملزم به حضور نزد مقام قضایی است؛ با عنایت به اینکه طبق هیچ قانونی

نمی‌توان احدی را مجبور به ادای شهادت کرد؛ جلب شاهد نه برای اجبار وی به

ادای شهادت، بلکه به دلیل بی‌توجهی او به دستور مقام قضایی است. پس به نظر

این موضوع چندان با موازین آزادی افراد در انتخاب اعمال و رفتار خود

هماهنگی ندارد و حذف این مقرره قانونی به دلیل بی‌فایده بودن آن مناسب به

نظر می‌رسد.

اگر احضارشده شاکی باشد با توجه به پیش‌بینی‌نشدن ضمانت اجرای حضور نیافتن

وی، امکان جلب وجود ندارد؛ اما مقام قضایی در برگ احضار شاکی قید می‌کند که

در صورت حضور پیدا نکردن شاکی و ابهام در توضیحات وی در مراحل قبلی یا در

شکواییه، تصمیم قانونی اتخاذ خواهد شد که احتمالا و به دلیل واضح نبودن

موضوع برای مقام قضایی و حکومت «فرض بی‌گناهی»، این تصمیم، صدور قرار منع

تعقیب یا حکم بی‌گناهی متهم خواهد بود. بیان این موضوع لازم است که اگر

دلایل ارایه شده از جانب شاکی در مراحل قبلی کافی باشد و لزومی به اخذ

توضیح اضافی از وی یا مواجهه با متهم وجود نداشته باشد، مقام قضایی باید از

احضار شاکی اجتناب کند. اگر احضار‌شده کارشناس باشد و وی بر خلاف دستور

مقام قضایی بدون عذر موجه حاضر نشود در صورتی که امکان اخذ نظر فرد متخصص

دیگری در خصوص موضوع مورد ارجاع برای مقام قضایی نباشد؛ وی جلب خواهد شد.

   جلب بدون احضار

   دادگاه

در برخی جرایم معین به دلیل اهمیت و مجازات سخت آنها نظیر جرایم مستوجب

مجازات قصاص، اعدام و قطع عضو ممکن است فرد در صورت ابلاغ احضارنامه و

اطلاع از تشکیل پرونده و تحت تعقیب قرار گرفتن خود، متواری شود و دیگر

دسترسی به وی میسر نشود. یا اینکه در مواردی که محل اقامت و شغل متهم معین

نیست و انتشار آگهی در روزنامه برای احضار او مدت زیادی دستگیری را با

تأخیر و کندی مواجه می‌کند و زمینه دستگیری را از میان می‌برد؛ امکان جلب

متهم بدون احضار وجود دارد. جلب متهم مستلزم ابلاغ برگ جلب به او است و

متهم از هنگام ابلاغ برگ جلب تا حضور نزد قاضی، تحت نظر و محافظت است. لازم

به ذکر است در صورت نبود اطلاع درباره محل اقامت متهم یا حاضر نبودن در محل

اقامت، در مورد وی جلب سیار صادر می‌شود تا هرجا ضابطان به متهم دسترسی

یافتند او را جلب کنند و تحویل مقام قضایی دهند.

جلب متهم باید در روز به عمل آید و در صورت مخفی شدن او در منزل مسکونی خود

یا دیگری، برای ورود به منزل مجوز ورود از مقام قضایی اخذ شود. اگر بیم

فرار یا تبانی او با دیگران یا امحای آثار جرم باشد مأموران می‌توانند

حداکثر تا 24 ساعت از زمان جلب، متهم را تحت نظر خود در بازداشت نگه دارند.

نگهداری بیشتر، توقیف غیرقانونی و قابل مجازات است.

**

*

*فراوری : طاهره رشیدی*

*بخش حقوق تبیان*

*